آیا تا به حال به هزینههای پنهان سلامتی که در پس لباسهای تمیز و خشکشویی شده شما وجود دارد، فکر کردهاید؟ یک مطالعه جدید نشان میدهد که ممکن است بین یک ماده شیمیایی رایج در خشکشویی و مشکلات جدی کبدی ارتباطی وجود داشته باشد و ما را به بررسی دقیقتر مواجهههای روزانهمان فرا میخواند.
ارتباط نگرانکننده: PCE و سلامت کبد
یک مطالعه جدید که در مجله Liver International منتشر شده، از یک همبستگی نگرانکننده پرده برداشته است. محققان با تجزیه و تحلیل دادههای نظرسنجی ملی سلامت و تغذیه دریافتند که حدود هفت درصد از شرکتکنندگان دارای سطوح قابل تشخیصی از تتراکلرواتیلن (PCE) در خون خود بودند. PCE یک ماده شیمیایی ساخته دست بشر است که به طور گسترده در خشکشویی استفاده میشود، اما در محصولات خانگی روزمره مانند لکهبرها، چسبها و جلادهندههای فولاد ضد زنگ نیز یافت میشود.
مهمترین یافته این بود که افرادی که این ماده شیمیایی در جریان خونشان وجود داشت، سه برابر بیشتر در معرض علائم فیبروز کبدی شدید بودند—یعنی تشکیل بافت اسکار اضافی در کبد. این اسکار یک وضعیت جدی است که میتواند عملکرد کبد را مختل کند.
PCE چگونه به کبد آسیب میرساند؟
به گفته نویسنده اصلی این مطالعه، دکتر برایان پی. لی، متخصص کبد در مرکز پزشکی کک در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، خطر در نحوه پردازش PCE توسط بدن ما نهفته است. هنگامی که این ماده شیمیایی از طریق تماس پوستی یا استنشاق هوای آلوده وارد بدن میشود، به کبد میرود. در آنجا، به محصولات جانبی تجزیه میشود که میتوانند باعث التهاب و ایجاد اسکار در کبد شوند. دکتر لی هشدار میدهد که این التهاب مزمن در نهایت میتواند به سیروز منجر شده و خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش دهد.
دکتر کلی جانسون-آربر، سمشناس در مرکز پزشکی مد استار، میافزاید که این محصولات جانبی میتوانند به میتوکندریها، یعنی نیروگاههای سلولهای کبدی ما، نیز آسیب برسانند. وقتی میتوکندریها آسیب میبینند، منجر به آسیب بیشتر سلولی و بافتی میشود. علاوه بر کبد، PCE میتواند در بافتهای دیگر مانند مغز، کلیهها و چربی بدن تجمع یابد و طیف وسیعی از مشکلات، از سوزش چشم و سرگیجه گرفته تا بیماری مزمن کلیوی، را ایجاد کند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
جالب اینجاست که این مطالعه نشان داد افرادی که درآمد بالاتری داشتند، بیشتر احتمال داشت سطوح قابل تشخیص PCE در خونشان وجود داشته باشد. محققان حدس میزنند که این ممکن است به دلیل استفاده مکرر از خدمات خشکشویی باشد. با این حال، مواجهه فقط به خشکشویی محدود نمیشود. وجود این ماده شیمیایی در محصولات رایج خانگی و حتی در خاک و آبهای زیرزمینی به این معنی است که این خطر گسترده است.
دکتر لی میگوید: «این نتایج نشان میدهد که شما میتوانید بدون آنکه حتی متوجه شوید، در معرض مقادیری از PCE قرار بگیرید که بر سلامتی شما تأثیر میگذارد.» او تأکید میکند که این یک مشکل بالقوه برای همه است، نه فقط برای کسانی که در مراکز خشکشویی کار میکنند.
دلیلی برای نگرانی، نه وحشت
در حالی که این یافتهها قابل توجه هستند، حفظ دیدگاه واقعبینانه مهم است. دکتر جانسون-آربر اشاره میکند که ۹۳٪ از افراد مورد مطالعه سطوح قابل تشخیص PCE را نداشتند، که نشان میدهد مواجهه گسترده و قابل توجه ممکن است برای اکثریت جمعیت عادی نباشد. علاوه بر این، نهادهای نظارتی در حال اقدام هستند. در سال ۲۰۲۴، آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا (EPA) یک برنامه ۱۰ ساله را برای حذف تدریجی استفاده از PCE در صنعت خشکشویی آغاز کرد.
چگونه میتوانید از خودتان محافظت کنید؟
برای محافظت از کبد خود نیازی نیست که خشکشویی را به طور کامل کنار بگذارید. کارشناسان اقدامات ساده و عملی را برای کاهش مواجهه شما توصیه میکنند:
- لباسها را هوا دهید: پس از تحویل گرفتن لباسهای خشکشویی شده، پوشش پلاستیکی را بردارید و قبل از قرار دادن آنها در کمد، اجازه دهید در یک مکان با تهویه مناسب هوا بخورند. این کار به تبخیر ماده شیمیایی کمک میکند.
- از خشکشوییهای سبز استفاده کنید: به دنبال خشکشوییهای «سبز» در منطقه خود باشید که از روشهای جایگزین و بدون PCE استفاده میکنند. از پرسیدن در مورد مواد شیمیایی مورد استفاده در خشکشویی محلی خود تردید نکنید.
- از تجهیزات محافظ استفاده کنید: هنگام استفاده از محصولاتی که ممکن است حاوی PCE باشند، مانند لکهبرها یا پاککنندههای رنگ، از ماسک صورت و دستکش استفاده کنید تا استنشاق و تماس پوستی را به حداقل برسانید.
با آگاهی و انجام این اقدامات احتیاطی کوچک، میتوانید به طور قابل توجهی مواجهه خود با مواد شیمیایی بالقوه مضر را کاهش داده و گامی فعال در جهت محافظت از سلامت بلندمدت خود بردارید.
منبع: مجله سلامت زنان (Women’s Health)