تابستان در نیمکره شمالی بهترین فرصت برای نگریستن به ملیله غنی و پرستاره کهکشان راه شیری ماست. و در حال پرواز در این رودخانه نور آسمانی، منظرهای واقعاً تماشایی وجود دارد: خوشه اردک وحشی که با نام M11 نیز شناخته میشود.
این جرم شگفتانگیز تاریخچهای جذاب دارد. اولین بار توسط گوتفرید کرش، ستارهشناس آلمانی، در سال ۱۶۸۱ مشاهده شد. بعدها، در ۳۰ مه ۱۷۶۴، شکارچی معروف دنبالهدار، شارل مسیه، آن را به عنوان یازدهمین مدخل به فهرست خود اضافه کرد و به همین دلیل است که معمولاً به آن M11 میگویند.
اما نام دلنشین «خوشه اردک وحشی» از کجا آمده است؟ باید از دریاسالار ویلیام اچ. اسمیت برای این نامگذاری تشکر کنیم. او در راهنمای رصدی خود در سال ۱۸۴۴ با عنوان «چرخهای از اجرام آسمانی»، این خوشه را به شکلی شاعرانه به «پرواز اردکهای وحشی» تشبیه کرد. این توصیف زنده از آن زمان تاکنون تخیل ستارهشناسان را به خود مشغول کرده است.
خوشه M11 که در صورت فلکی سپر (Scutum) قرار دارد، یک غول در میان خوشههای باز محسوب میشود. ستارهشناسان جرم آن را بین ۴,۰۰۰ تا ۱۱,۰۰۰ برابر جرم خورشید ما تخمین میزنند. اگر تخمین بالاتر دقیق باشد، M11 یکی از پرجرمترین خوشههای باز کشفشده خواهد بود! این خوشه در فاصله تقریبی ۶,۱۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد و با قدر ظاهری ۵.۸ میدرخشد. با قطری چشمگیر معادل ۹۵ سال نوری، ساختاری واقعاً باشکوه است.
آمادهاید تا خودتان آن را پیدا کنید؟ از یک مکان واقعاً تاریک و به دور از آلودگی نوری شهرها، شاید بتوانید M11 را تنها با چشمان غیرمسلح خود مشاهده کنید. به دنبال یک لکه نورانی کمفروغ در راه شیری بگردید. میتوانید مسیری را با شروع از ستاره لاندا عقاب، حرکت به سمت ۱۲ عقاب و سپس به سوی اتا سپر دنبال کنید که شما را مستقیماً به سمت خوشه هدایت میکند.
برای بهترین منظره، یک تلسکوپ ۸ اینچی با بزرگنمایی حدود ۷۵ برابر ایدهآل است. با این ترکیب، خوشه به طور کامل در برابر چشمان شما منفجر میشود و بیش از صد ستاره را آشکار میسازد. متوجه خواهید شد که هسته آن به قدری متراکم است که تقریباً شبیه یک خوشه کروی کوچک به نظر میرسد، با دنبالههایی زیبا از ستارگان و خطوط گرد و غبار تاریک که از مرکز به همه جهات کشیده شدهاند.
اکنون زمان مناسبی است که تلسکوپ خود را به سمت این شاهکار آسمانی نشانه بگیرید. تضمین میکنیم که منظرهای فراموشنشدنی در انتظار شماست!
منبع: مجله Astronomy