اگر یک تمدن بیگانه پیشرفته در حال اسکن کیهان برای یافتن نشانههای حیات بود، تلسکوپهای خود را به کدام سو نشانه میگرفت؟ یک مطالعه نوین و پیشگامانه نشان میدهد که آنها ممکن است ما را نه با گوش دادن به نویزهای تصادفی، بلکه با دریافت «سرریز» ارتباطات بینسیارهای خودمان پیدا کنند. محققان دانشگاه پن استیت و آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا (JPL) با تحلیل عادات ارتباطی خودمان، رویکرد جستجو برای هوش فرازمینی (SETI) را متحول کردهاند.
بشریت به جای آنکه وجود خود را به کل جهان اعلام کند، قویترین و متداولترین سیگنالهای خود را به صورت کاملاً جهتدار به سمت کاوشگران رباتیک خود، مانند مریخنوردها و کاوشگرهایی که به سیارات دیگر سفر میکنند، ارسال میکند. پینچن فن، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه پن استیت، توضیح میدهد: «بشر عمدتاً با فضاپیماها و کاوشگرهایی که برای مطالعه سیارات دیگر مانند مریخ فرستادهایم، در ارتباط است.»
نکته کلیدی این است که این امواج رادیویی به طور کامل مهار نمیشوند. سیارهای مانند مریخ تمام پرتو رادیویی را مسدود نمیکند و به بخشی از آن اجازه میدهد تا به سفر خود در اعماق فضا ادامه دهد. این موضوع یک احتمال شگفتانگیز را ایجاد میکند: اگر یک ناظر دوردست در زمانی که زمین و سیاره دیگری در منظومه شمسی ما (مانند مریخ) در یک راستا قرار میگیرند، در امتداد خط دید ما باشد، میتواند این سیگنالها را رهگیری کند. فن میافزاید: «این نشان میدهد که ما هنگام جستجو برای ارتباطات فرازمینی، باید به دنبال همراستایی سیارات در خارج از منظومه شمسی خودمان باشیم.»
این تیم با تحلیل دقیق گزارشهای ۲۰ ساله شبکه فضای عمیق ناسا (DSN) – سیستم اصلی که برای گفتگو با مأموریتهای بینسیارهای خود استفاده میکنیم – ردپای تکنولوژیکی زمین را ترسیم کردند. دادهها یک الگوی قابل توجه را آشکار ساختند. بخش اعظم ارسالهای قدرتمند ما در نزدیکی صفحه منظومه شمسی متمرکز شده و به سمت اهداف سیارهای خاصی هدایت میشوند.
اعداد و ارقام نیز قانعکننده هستند. این مطالعه محاسبه میکند که اگر یک ناظر بیگانه در مکانی قرار داشته باشد که بتواند همراستایی بین زمین و مریخ را مشاهده کند، به احتمال شگفتانگیز ۷۷٪ در مسیر یکی از امواج ارسالی ما قرار خواهد گرفت. این احتمال بسیار بیشتر از شانس شناسایی یک سیگنال در یک زمان و مکان تصادفی است. برای سیارات دیگر، این احتمال در هنگام همراستایی حدود ۱۲٪ است.
این پژوهش یک استراتژی جدید و قدرتمند برای تلاشهای SETI خودمان ارائه میدهد. به جای اسکن تصادفی آسمان، ما باید سیستمهای ستارهای را در اولویت قرار دهیم که سیارات فراخورشیدی آنها از دید ما در حال همراستایی با یکدیگر هستند. اگرچه در حال حاضر تعداد کمی از سیستمهای دارای چندین سیاره در حال گذر را میشناسیم، اما این وضعیت به زودی تغییر خواهد کرد. انتظار میرود تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن که به زودی پرتاب میشود، صدها هزار سیاره فراخورشیدی جدید را کشف کند و به طور چشمگیری منطقه جستجوی بالقوه ما را گسترش دهد.
این مطالعه همچنین محاسبه کرده است که سیگنالهای متوسط DSN ما توسط تمدنی با فناوری مشابه زمین تا فاصله ۲۳ سال نوری قابل شناسایی است. با متمرکز کردن تلاشهایمان بر روی سیستمهای نزدیک، به ویژه آنهایی که صفحات مداریشان از دید ما به صورت لبهای قرار دارند، میتوانیم شانس شنیدن یک ندای ضعیف از دنیایی دیگر را به میزان قابل توجهی افزایش دهیم. همین منطق حتی میتواند در مورد ارتباطات لیزری، یکی دیگر از تکنوامضاهای بالقوه، نیز به کار رود. در اصل، با درک بهتر خودمان، نقشه راه بهتری برای یافتن دیگران ترسیم کردهایم.