آیا تا به حال فکر کردهاید که فیلمی درباره یک نویسنده از گذشته میتواند به ترسناکترین فیلم سال تبدیل شود؟ بر اساس یک نقد اخیر، مستند جدید رائول پک با عنوان اورول: ۲+۲=۵، ممکن است ترسناکترین فیلم سال ۲۰۲۵ باشد. اما این یک فیلم ترسناک با صحنههای ناگهانی نیست؛ وحشت آن در این است که چقدر عمیقاً با واقعیت کنونی ما طنینانداز میشود.
این فیلم به زندگی و ذهن جورج اورول میپردازد، نویسنده درخشانی که به جهان کلاسیکهای دیستوپیایی جاودانهای مانند «نوزده و هشتاد و چهار» و «قلعه حیوانات» را هدیه داد. آثار او هرگز فقط داستان نبودند؛ بلکه هشداری عمیق و پیشگویانه درباره سازوکارهای قدرت، شکنندگی حقیقت و روشهای موذیانهای بودند که رژیمهای استبدادی میتوانند جامعه را با آن دستکاری کنند.
عنوان فیلم، ۲+۲=۵، خود ارجاعی مستقیم و هولناک به یک مفهوم اصلی از کتاب «نوزده و هشتاد و چهار» است. این عبارت بیانگر نهایت قدرت توتالیتر است: توانایی دولت در دیکته کردن خودِ واقعیت و وادار کردن شهروندان به کنار گذاشتن منطق و پذیرش دروغهای آشکار به عنوان حقیقت مسلم. این نماد جهانی است که در آن واقعیت عینی پاک شده و به طور کامل با روایت حزب حاکم جایگزین میشود، مفهومی که به عنوان «دوصرفهاندیشی» (doublethink) شناخته میشود.
آنچه این مستند را عمیقاً نگرانکننده میسازد، همانطور که نقد اشاره میکند، این است که صرفاً یک پرتره تاریخی نیست. این فیلم استادانه هشدارهای پیامبرگونه اورول را به پیچیدگیهای دنیای مدرن ما پیوند میزند و «پرترهای از چگونگی عملکرد استبداد را خلق میکند که بیش از حد آشنا به نظر میرسد.» فیلم به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه تاکتیکهای اطلاعات نادرست، نظارت جمعی، فرسایش زبان و ایجاد دشمنان ابدی به یک دیستوپیای خیالی محدود نمیشوند، بلکه به طور فزایندهای در چشمانداز سیاسی جهانی ما قابل مشاهده هستند.
در عصری که تحت سلطه بحثهایی درباره «حقایق جایگزین»، جنگ اطلاعاتی و قطبیشدن عمیق سیاسی است، فیلم پک ما را وادار به رویارویی با سوالات ناراحتکنندهای میکند: آیا ما به سوی همان دنیایی حرکت میکنیم که اورول درباره آن به ما هشدار داد؟ چگونه از حقیقت عینی محافظت کنیم در حالی که تحت حمله مداوم قرار دارد؟ این مستند هم به عنوان یک ادای احترام قدرتمند به یک نویسنده آیندهنگر و هم به عنوان یک زنگ بیدارباش شدید و فوری برای دوران ما عمل میکند.
درباره این فیلم قدرتمند و پیام به موقع آن بیشتر بیاموزید.
منبع: رولینگ استون