پس از بیش از یک دهه نوشتن درباره هر آیفون جدید، یک چرخه آشنا از هیجان پیرامون ویژگیهای شایعهشده شکل میگیرد. آیا دوربین انقلابی خواهد بود؟ پردازنده چقدر سریعتر خواهد شد؟ چه ترفندهای هوش مصنوعی جدیدی را اجرا خواهد کرد؟ اما با نزدیک شدن به آیفون ۱۷، مورد انتظارترین ویژگی برای من هیچکدام از این گزینههای همیشگی نیست. آرزوی اصلی من برای چیزی بسیار کاربردیتر و مسلماً مهمتر است: قابلیت تعمیرپذیری برتر.
بهعنوان یک روزنامهنگار فناوری، گجتهای زیادی از دستم میگذرد و با آن، حس مسئولیتی قوی برای مقابله با فرهنگ یکبار مصرف بودن به وجود میآید. دستگاههای ما شگفتیهای پیچیدهای از مهندسی هستند، اما رفتار کردن با آنها بهعنوان اقلام دور ریختنی پس از یک یا دو سال، یک رویه ناپایدار است که فشار عظیمی بر سیاره ما وارد میکند. قدرتمندترین ابزاری که برای مقابله با این موضوع در اختیار داریم، افزایش طول عمر فناوریای است که از قبل در اختیار داریم و این امر با تعمیر آغاز میشود.
سالها بود که اپل به دلیل اکوسیستم بستهاش شهرت داشت و فعالانه کاربران را از تلاش برای تعمیرات خانگی منصرف میکرد. این چشمانداز در سال ۲۰۲۱ با معرفی برنامه تعمیرات شخصی (Self-Repair Program) شروع به تغییر کرد. این یک گام مهم بود و شرکت به پیشرفت خود ادامه داده است، بهویژه با افزایش شتاب قوانین «حق تعمیر» در سراسر جهان. با این حال، هنوز راه درازی در پیش است تا تعمیرات شخصی برای کاربر عادی واقعاً در دسترس و بدون استرس باشد.
من در حال حاضر از یک آیفون ۱۵ پرو مکس استفاده میکنم که به دومین سالگرد خود نزدیک میشود. این گوشی کاملاً بینقص کار میکند، به جز کاهش اجتنابناپذیر ظرفیت باتری. با بهروزرسانی آینده iOS 26، دوباره حس یک دستگاه جدید را به من خواهد داد. این گوشی هنوز سالها عمر مفید دارد، اما تنها در صورتی که بتوانم باتری آن را تعویض کنم. صادقانه بگویم، فکر انجام این کار به تنهایی برایم نگرانکننده است. قطعات و ابزارهای تخصصی ارزان نیستند و یک اشتباه کوچک میتواند مرا مجبور به خرید یک گوشی جدید کند—دقیقاً همان نتیجهای که سعی دارم از آن اجتناب کنم. این کار نباید حس جراحی قلب باز روی دستگاهی را داشته باشد که روزانه به آن وابستهام.
مصمم هستم که امتحان کنم، اما آرزو داشتم این فرآیند سادهتر بود. اپل برای بهبودهای اخیرش شایسته تقدیر است. زمانی که آیفون ۱۶ عرضه شد، کالبدشکافی iFixit طراحی ماژولارتر آن را نشان داد. اپل همچنین دفترچه راهنمای تعمیر را در روز عرضه منتشر کرد و فروش قطعات یدکی را از طریق برنامهاش آغاز کرد. حتی بهتر از آن، آنها کیتهای ابزار لازم را برای اجاره ارائه دادند که هم هزینه و هم ضایعات را کاهش میدهد. این اقدامات باعث شد آیفون ۱۶ امتیاز قابل احترام ۷ از ۱۰ را در زمینه تعمیرپذیری از iFixit کسب کند.
با این حال، این امتیاز نشان میدهد که هنوز جای پیشرفت وجود دارد. امید من برای آیفون ۱۷ این است که اپل یک جهش بزرگ دیگر به جلو بردارد. این شرکت دهههاست که در طراحی، تجربه کاربری و فناوری موبایل پیشگام بوده است. چرا در زمینه تعمیرپذیری نیز به استاندارد طلایی تبدیل نشود؟ ساختن گوشیهایی که برای دوام بیشتر طراحی شده و تعمیر آنها آسان است، تنها یک پیروزی برای مصرفکنندگان نیست؛ بلکه بیانیهای قدرتمند درباره مسئولیتپذیری شرکتی و آیندهای پایدار است.
منبع: CNET