تصور کنید به آسمان شب نگاه میکنید و جرمی را میبینید که بزرگتر از ماه به نظر میرسد. حال، تصور کنید این جرم کاملاً نامرئی است، اما جرمی معادل میلیونها خورشید را در خود جای داده است. این صحنهای از یک فیلم علمی-تخیلی نیست؛ اخترشناسان معتقدند که ممکن است دقیقاً چنین جرمی را کشف کرده باشند—ابری عظیم از ماده تاریک که در کهکشان راه شیری خودمان پنهان شده است.
این ساختار غولپیکر با نام «زیر-هاله» (subhalo) شناخته میشود، تودهای متراکم از مادهای اسرارآمیز که دانشمندان تخمین میزنند حدود ۲۷ درصد از کل جهان را تشکیل میدهد. اگرچه ما نمیتوانیم آن را ببینیم، لمس کنیم یا با ابزارهای متداول شناسایی کنیم، اما از وجود ماده تاریک به دلیل تأثیر گرانشی قدرتمندش بر اجرامی که میتوانیم ببینیم، مانند ستارگان و کل کهکشانها، آگاهیم. این ماده در واقع چسب کیهانی نامرئی است که از متلاشی شدن کهکشانها هنگام چرخش جلوگیری میکند.
تصور میشود کهکشان راه شیری ما در یک «هاله» کروی و غولپیکر از ماده تاریک قرار گرفته است. یک زیر-هاله، مانند آنچه اخیراً کشف شده، گرهای کوچکتر و متراکمتر از ماده تاریک است که درون این هاله بزرگتر میچرخد—بسیار شبیه به چرخش یک ماه به دور یک سیاره. کشف این زیر-هالهها یکی از پیشبینیهای کلیدی مدلهای پیشرو کیهانشناسی ماست که نشان میدهد کهکشانهای بزرگ با جذب کهکشانهای کوچکتر رشد میکنند و این بقایای ماده تاریک را از خود به جای میگذارند.
مقیاس این زیر-هاله احتمالی به سختی قابل درک است. جرم تخمینی آن که معادل میلیونها برابر جرم خورشید است، در منطقهای چنان وسیع متمرکز شده که اگر چشمان ما قادر به دیدن ماده تاریک بود، در آسمان ما کشیده میشد و بزرگتر از خورشید و ماه به نظر میرسید.
تأیید وجود این زیر-هاله، یک دستاورد بزرگ در اخترفیزیک خواهد بود. این کشف شواهد قدرتمندی برای «مدل سلسلهمراتبی تشکیل کهکشانها» فراهم میکند، که بر اساس آن ساختارهای عظیم طی میلیاردها سال از ادغام تودههای کوچکتر به وجود میآیند. علاوه بر این، یک آزمایشگاه طبیعی منحصربهفرد برای مطالعه خواص بنیادی خود ماده تاریک در اختیار دانشمندان قرار میدهد و ما را یک قدم به حل یکی از بزرگترین معماهای علم مدرن نزدیکتر میکند.
هرچند برای تأیید این یافته هیجانانگیز به مشاهدات بیشتری نیاز است، اما این کشف دریچهای شگفتانگیز به سوی معماری نادیده کهکشان ما میگشاید. جهان نامرئی به آرامی، اما به طور پیوسته، در حال فاش کردن اسرار خود است.
اطلاعات بیشتر را از منبع اصلی بخوانید: Astroblogs.nl
این ساختار غولپیکر با نام «زیر-هاله» (subhalo) شناخته میشود، تودهای متراکم از مادهای اسرارآمیز که دانشمندان تخمین میزنند حدود ۲۷ درصد از کل جهان را تشکیل میدهد. اگرچه ما نمیتوانیم آن را ببینیم، لمس کنیم یا با ابزارهای متداول شناسایی کنیم، اما از وجود ماده تاریک به دلیل تأثیر گرانشی قدرتمندش بر اجرامی که میتوانیم ببینیم، مانند ستارگان و کل کهکشانها، آگاهیم. این ماده در واقع چسب کیهانی نامرئی است که از متلاشی شدن کهکشانها هنگام چرخش جلوگیری میکند.
تصور میشود کهکشان راه شیری ما در یک «هاله» کروی و غولپیکر از ماده تاریک قرار گرفته است. یک زیر-هاله، مانند آنچه اخیراً کشف شده، گرهای کوچکتر و متراکمتر از ماده تاریک است که درون این هاله بزرگتر میچرخد—بسیار شبیه به چرخش یک ماه به دور یک سیاره. کشف این زیر-هالهها یکی از پیشبینیهای کلیدی مدلهای پیشرو کیهانشناسی ماست که نشان میدهد کهکشانهای بزرگ با جذب کهکشانهای کوچکتر رشد میکنند و این بقایای ماده تاریک را از خود به جای میگذارند.
مقیاس این زیر-هاله احتمالی به سختی قابل درک است. جرم تخمینی آن که معادل میلیونها برابر جرم خورشید است، در منطقهای چنان وسیع متمرکز شده که اگر چشمان ما قادر به دیدن ماده تاریک بود، در آسمان ما کشیده میشد و بزرگتر از خورشید و ماه به نظر میرسید.
تأیید وجود این زیر-هاله، یک دستاورد بزرگ در اخترفیزیک خواهد بود. این کشف شواهد قدرتمندی برای «مدل سلسلهمراتبی تشکیل کهکشانها» فراهم میکند، که بر اساس آن ساختارهای عظیم طی میلیاردها سال از ادغام تودههای کوچکتر به وجود میآیند. علاوه بر این، یک آزمایشگاه طبیعی منحصربهفرد برای مطالعه خواص بنیادی خود ماده تاریک در اختیار دانشمندان قرار میدهد و ما را یک قدم به حل یکی از بزرگترین معماهای علم مدرن نزدیکتر میکند.
هرچند برای تأیید این یافته هیجانانگیز به مشاهدات بیشتری نیاز است، اما این کشف دریچهای شگفتانگیز به سوی معماری نادیده کهکشان ما میگشاید. جهان نامرئی به آرامی، اما به طور پیوسته، در حال فاش کردن اسرار خود است.
اطلاعات بیشتر را از منبع اصلی بخوانید: Astroblogs.nl