آیا تا به حال به این فکر کردهاید که عکاسی دقیقاً از چه زمانی آغاز شد؟ حدود دو قرن پیش، یک مخترع سرسخت فرانسوی تصویری را ثبت کرد که برای همیشه نگاه ما به جهان را تغییر داد. این داستان اولین عکس تاریخ است.
مردی که این دستاورد بزرگ به نام او ثبت شده، ژوزف نیسهفور نیپس است. حدود سال ۱۸۲۶، او از پنجره املاک خانوادگیاش، «لو گرا»، در سن-لو-دو-وارن فرانسه، دستگاهی را به سمت حیاط نشانه گرفت و فرآیندی چند ساعته را آغاز کرد که تاریخساز شد. تصویر حاصل، که دانهدار و اثیری به نظر میرسد، به عنوان اولین عکس دائمی جهان شناخته میشود.
نقاشی با خورشید: هلیوگرافی
نیپس خودِ دوربین را اختراع نکرد—این اعتبار اغلب به شریک تجاری آیندهاش، لوئی داگر، نسبت داده میشود. در عوض، نیپس فرآیندی را به کمال رساند که آن را «هلیوگرافی» یا «خورشیدنگاری» نامید. پس از سالها آزمایش بیوقفه، او راهی برای دائمی کردن یک تصویر ثبتشده از طبیعت پیدا کرد.
روش او هوشمندانه بود. او یک صفحه از جنس پیوتر (آلیاژی از قلع و سرب) را با قیر یهودا، نوعی آسفالت طبیعی حساس به نور، پوشاند. سپس این صفحه را درون یک دوربین تاریکخانهای (Camera Obscura) قرار داد؛ دستگاهی که از طریق یک سوراخ کوچک، تصویری را بر روی سطحی در یک فضای تاریک میتاباند. برای ثبت منظره پنجره، این صفحه باید به مدت شگفتانگیز هشت ساعت در معرض نور شدید خورشید قرار میگرفت. پس از نوردهی، بخشهایی از قیر که سخت نشده بودند با ترکیبی از روغن اسطوخودوس و نفت سفید شسته میشدند تا یک تصویر مثبت آشکار شود. نتیجه، تصویری تیره و تار بود که جزئیات آن فقط از زاویهای خاص قابل مشاهده بود، اما این یک پیشرفت تاریخی و عظیم به شمار میرفت.
ریشههای باستانی دوربین
ابزاری که نیپس استفاده کرد، یعنی دوربین تاریکخانهای (به لاتین: Camera Obscura به معنای «اتاق تاریک»)، اختراع جدیدی نبود. اصول کارکرد آن از ۴۰۰ سال پیش از میلاد توسط فیلسوف چینی، موزی، شناخته شده بود و بعدها توسط ارسطو توصیف شد. قرنها از آن توسط هنرمندان به عنوان ابزار کمکی برای طراحی و توسط دانشمندانی مانند راجر بیکن برای رصد کسوف استفاده میشد. در قرن شانزدهم، لنزهایی برای واضحتر کردن تصویر به آن اضافه شد. با این حال، تا پیش از هلیوگرافی نیپس، هیچ راهی برای ثبت دائمی تصاویر زیبا و زودگذر آن وجود نداشت.
پیشگامان پیش از نیپس
درحالیکه نیپس اولین عکس باقیمانده از تاریخ را خلق کرد، او تنها کسی نبود که برای ثبت تصویر با نور تلاش میکرد. توماس وجوود انگلیسی در حدود دهه ۱۷۹۰ تلاشهای اولیه قابل توجهی انجام داد. او با موفقیت توانست تصاویر سایهنما (فتوگرام) را با قرار دادن اشیاء روی کاغذی آغشته به نیترات نقره و قرار دادن آن در معرض نور ایجاد کند. متأسفانه، او هرگز نتوانست راهی برای جلوگیری از تیره شدن نواحی نورندیده پیدا کند و تصاویرش در نهایت محو میشدند. هدف اصلی او برای ثبت تصویر با دوربین تاریکخانهای محقق نشد.
میراثی که دیده نشد
ژوزف نیسهفور نیپس علیرغم موفقیت پیشگامانهاش، در سال ۱۸۳۳ در گمنامی درگذشت و کارش تا حد زیادی ناشناخته باقی ماند. او پیش از مرگ، فرآیند خود را با لوئی داگر در میان گذاشت، کسی که بعدها این روش را اصلاح کرد و فرآیند بسیار کاربردیتر «داگرئوتایپ» را به وجود آورد. تا سال ۱۹۵۲ طول کشید که هلموت گرنشایم، مورخ عکاسی، اولین عکس نیپس را در یک صندوق فراموششده در لندن دوباره کشف کرد و سرانجام اعتباری را که شایستهاش بود به او بازگرداند. امروزه، همان اتاقی که عکاسی در آن متولد شد، بخشی از یک موزه است؛ ادای احترامی به مردی که اولین بار به جهان آموخت چگونه با خورشید نقاشی کند.
منبع: digitalcameraworld.com