تصور کنید از طریق یک ذرهبین کیهانی آنقدر قدرتمند نگاه میکنید که نه تنها یک جسم را بزرگنمایی میکند، بلکه چندین کپی از آن میسازد. اخترشناسان به تازگی شاهد این پدیده باورنکردنی بودهاند و یک «صلیب اینشتین» نادر را رصد کردهاند—یک همترازی کیهانی کامل که پنج تصویر مجزا از یک کهکشان دوردست را ایجاد کرده است. 🔭
این سراب آسمانی نمونهای شگفتانگیز از همگرایی گرانشی است، مفهومی که توسط نظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین پیشبینی شده بود. طبق نظریه اینشتین، اجرام پرجرم، بافت فضا-زمان اطراف خود را خمیده میکنند. هنگامی که نور از یک جسم دوردست، مانند یک کهکشان، از کنار یک جسم بسیار پرجرمتر در پیشزمینه عبور میکند، مسیر آن خم میشود. اگر این همترازی کاملاً دقیق باشد، این خمیدگی نور میتواند چندین تصویر تحریفشده از جسم پسزمینه ایجاد کند.
درحالیکه صلیبهای اینشتین چهار تصویری خودشان جواهرات نادری در کیهان محسوب میشوند، مشاهده پنج تصویر فوقالعاده غیرمعمول است. این تصویر پنجم دادههای حیاتی فراهم میکند و در این مورد، از چیزی واقعاً عظیم و نامرئی پرده برداشته است. جسمی که به عنوان عدسی کیهانی عمل میکند فقط یک کهکشان نیست، بلکه یک توده غولپیکر از ماده تاریک است که وزنی معادل یک تریلیون برابر جرم خورشید ما دارد! ☀️
ماده تاریک، ماده مرموز و نامرئی است که حدود ۸۵ درصد از ماده موجود در جهان را تشکیل میدهد. ما نمیتوانیم آن را مستقیماً ببینیم زیرا با نور تعامل ندارد، اما میتوانیم کشش گرانشی عظیم آن را تشخیص دهیم. کشفیاتی مانند این از اهمیت بالایی برخوردارند، زیرا به اخترشناسان اجازه میدهند تا توزیع ماده تاریک را نقشهبرداری کرده و ویژگیهای آن را مطالعه کنند، و به ما کمک میکنند تا ساختار بزرگمقیاس جهان خود را درک کرده و یکی از عمیقترین اسرار آن را حل کنیم.
این یافته چیزی فراتر از یک تصویر زیباست؛ این پنجرهای به معماری نادیده کیهان است که مدلهای ما از جهان را تأیید کرده و مرزهای دانش ما درباره بخش تاریک را جابجا میکند.
اطلاعات بیشتر را از گزارش اصلی بخوانید:
Sky & Telescope