ستارهشناسان یک پدیده شگفتانگیز کیهانی را در اعماق جهان کشف کردهاند—نوعی نادر و ویژه از عدسی گرانشی که به نام صلیب انیشتین شناخته میشود. این پدیده آسمانی که در اثر همترازی دقیق اجرام عظیم به وجود میآید، پنجرهای بیسابقه به سوی جهان نامرئی ماده تاریک گشوده است.
این کشف شامل گروهی از کهکشانهاست که در فاصله ۷.۸ میلیارد سال نوری از زمین قرار دارند. کشش گرانشی عظیم این خوشه مانند یک ذرهبین طبیعی عمل کرده و تار و پود فضا-زمان را در اطراف خود خم میکند. یک کهکشان دورتر به نام HerS-3 که دقیقاً در پشت این عدسی کیهانی و در فاصله ۱۱.۷ میلیارد سال نوری قرار گرفته، نورش توسط این میدان گرانشی捕獲 شده و به سمت ما هدایت میشود.
میدان گرانشی قدرتمند خوشه پیشزمینه، به جای ایجاد یک تصویر منفرد و تغییرشکلیافته، نور کهکشان HerS-3 را به پنج تصویر مجزا و جداگانه تقسیم کرده است. این پیکربندی پنجتصویری، نوعی بسیار نادر از صلیب انیشتین است که معمولاً با چهار تصویر مشاهده میشود. وقوع چنین رویدادی نیازمند یک همترازی فوقالعاده دقیق میان ناظر (زمین)، خوشه کهکشانی عدسیکننده و کهکشان منبع در پسزمینه است.
اما این کشف چیزی فراتر از یک شگفتی زیبای کیهانی است. موقعیتهای دقیق، شکلها و روشنایی این پنج تصویر عدسیشده، سرنخهای حیاتی درباره توزیع جرم در خوشه پیشزمینه را در خود دارند. با تحلیل نحوه خم شدن نور، ستارهشناسان نه تنها میتوانند ماده مرئی (ستارگان، گاز و غبار) را نقشهبرداری کنند، بلکه قادر به ترسیم داربست نامرئیای هستند که همه چیز را در کنار هم نگه داشته است: یک هاله عظیم از ماده تاریک.
این صلیب انیشتین نادر به عنوان یک کاوشگر قدرتمند عمل میکند و به دانشمندان اجازه میدهد ساختار این هاله گریزان ماده تاریک را با دقتی چشمگیر ردیابی کنند. این پدیده به تأیید نظریههای مربوط به چگونگی شکلگیری کهکشانها و خوشههای کهکشانی در دل این هالههای عظیم و نامرئی کمک میکند. این مشاهده تاییدی قدرتمند بر نظریه نسبیت عام انیشتین است و ابزاری حیاتی برای حل یکی از بزرگترین اسرار کیهانشناسی مدرن—یعنی ماهیت ماده تاریک—فراهم میآورد.
منبع برای اطلاعات بیشتر: astroblogs.nl