آیا تا به حال فکر کردهاید که هنگام ورزش، دقیقا چه اتفاقی در مغز شما میافتد؟ دانشمندان در حال کشف ارتباطات شگفتانگیزی بین فعالیت بدنی و سلامت مغز هستند و آخرین یافتهها میتواند یک نقطه عطف در پیشگیری از زوال عقل (دمانس) باشد.
یک مطالعه جدید که در مجله Aging Cell منتشر شده، یک واکنش زنجیرهای خاص را که با ورزش کردن در بدن آغاز میشود، روشن کرده است. این موضوع فقط به احساس خوب داشتن محدود نمیشود؛ بلکه به معنای محافظت فعال از مغز در سطح سلولی است.
پژوهشی نوآورانه
محققان ۲۱ فرد با میانگin سنی ۶۰ سال را که در مرحله پیشدیابت (سطح قند خون بالاتر از حد طبیعی) قرار داشتند، مورد بررسی قرار دادند. طی یک دوره دو هفتهای، این شرکتکنندگان در ۱۲ جلسه تمرین با شدت متوسط تا زیاد، هر کدام به مدت ۶۰ دقیقه، شرکت کردند. آنچه دانشمندان در نمونههای خونی آنها یافتند، فوقالعاده بود.
نقش “گرد و غبار سلولی”
پس از ورزش، افزایش چشمگیری در چیزی به نام وزیکولهای نورونی مشاهده شد. این حاملهای کوچک که زمانی به عنوان “گرد و غبار سلولی” نادیده گرفته میشدند، توسط مغز آزاد میشوند. وظیفه حیاتی آنها؟ انتقال مولکولهای مهمی مانند پروتئینها به سلولهای دیگر برای تسهیل ارتباطات و عملکرد سلولی.
ارتباط انسولین با سلامت مغز
در این مطالعه، مشخص شد که این وزیکولها حامل پروتئینهای ضروری برای حساسیت به انسولین هستند. به زبان ساده، ورزش به مغز کمک میکرد تا به هورمون انسولین پاسخ بهتری بدهد. انسولین فقط برای مدیریت قند خون نیست؛ بلکه برای طیف وسیعی از عملکردهای مغزی از جمله تفکر، حافظه و سرعت پردازش اطلاعات حیاتی است. به گفته نویسنده اصلی این مطالعه، دکتر استیون کی. مالین، “انسولین برای سلولهای مغزی (نورونها) جهت اجرای عملکردهای مختلف، از جمله شناخت، اهمیت دارد.”
مبارزه با مقاومت مغز به انسولین
با افزایش سن، مغز ما ممکن است حساسیت کمتری به انسولین پیدا کند، وضعیتی که گاهی “مقاومت مغز به انسولین” نامیده میشود و میتواند به زوال شناختی و دمانس منجر شود. به نظر میرسد ورزش مستقیماً با این پدیده مبارزه میکند. فعالیت بدنی با بهبود توانایی مغز در استفاده از انسولین، به حفظ ارتباط موثر بین نورونها کمک میکند. این فرآیند از سلامت کلی مغز حمایت کرده و ممکن است خطر ابتلا به بیماریهایی مانند آلزایمر را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
چه مقدار ورزش کافی است؟
برای بهرهمندی از این مزایا نیازی نیست یک شبه به یک دونده ماراتن تبدیل شوید. این مطالعه تغییرات مثبتی را تنها پس از دو هفته ورزش منظم مشاهده کرد. دکتر اسکات کایزر، متخصص طب سالمندان، تأکید میکند که “بیشتر شواهد نشان میدهد هر نوع فعالیتی خوب است.” برخی تحقیقات حاکی از آن است که ورزش منظم میتواند خطر ابتلا به زوال عقل را تا ۲۰٪ کاهش دهد.
ورزش را به عنوان یک ابزار اساسی در جعبه ابزار سلامت مغز خود در کنار رژیم غذایی متعادل و تحریکات ذهنی در نظر بگیرید. هر قدم، هر حرکت کششی و هر جلسه تمرینی، سرمایهگذاری قدرتمندی برای داشتن مغزی سالمتر و تیزتر در آینده است.
منبع: womenshealthmag.com